บทความ “จริงหรือลวง CEO ของ Toyota กล่าวว่า รถยนต์ไฟฟ้าล้วนสร้างมลพิษมากกว่ารถยนต์ที่ใช้น้ำมันเชื้อเพลิง”

จากโพส Facebook ของสมาคมยานยนต์ไฟฟ้าไทย อ้างอิงถึงเวป BrandInside อ้างอิงต่อจาก Electrek.co โดย Fred Lambert อ้างอิงการขาดวิสัยทัศน์ของโตโยต้า

ไม่รู้ว่าเข้าใจผิด หรือตั้งใจสื่อแบบนั้น เพราะ Akio Toyoda ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร Toyota ตำหนินโยบายห้ามจำหน่ายรถยนต์ที่ใช้น้ำมันของประเทศต่างๆ และบอกว่ารถยนต์ไฟฟ้าล้วนสร้างมลพิษมากกว่ารถยนต์ที่ใช้น้ำมัน

หาก Toyota ยังย่ำอยู่ที่เดิมแบบนี้ โอกาสที่ตัวแบรนด์จะล่มสลายเหมือนกับยักษ์ใหญ่ในอุตสาหกรรมอื่นๆ ที่ไม่ยอมปรับตัวเช่น Kodak หรือ Nokia ดังนั้นต้องรอว่า Akio Toyoda จะปรับความคิดได้หรือไม่ และ Toyota จะยอมรับว่าตัวเองช้าเกินไปที่จะทำตลาดรถยนต์ไฟฟ้าล้วนเมื่อไร

CEO Toyota จะพูดโดยไม่มีข้อมูลอ้างอิงหรอ?

มลพิษจากโรงไฟฟ้า
ลองหาข้อมูลคร่าวๆ
โรงไฟฟ้าสร้าง CO2 เฉลี่ย 475 gCO2/kWh (International Energy Agency หรือ IEA, 2019)
ข้อมูลทั่วไปในการผลิตไฟฟ้าสร้าง CO2 เท่าใด?
Coal Power Plant 1,000g CO2/kWh
Oil Power plant 800g CO2/kWh
NGV Power plant 500g CO2/kWh
Nuclear Power plant 50 CO2/kWh
ข้อมูลจากอีกแหล่ง
NGV Power plant 549g CO2/kWh
Combined cycle natural gas plants 436g CO2/kWh
และประสิทธิภาพในการส่งไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าไปยังรถยนต์ไฟฟ้า อยู่ที่ราว 75% (=0.9750.9750.92*0.86)

เทคโนโลยีโรงไฟฟ้า ประสิทธิภาพสูง โรงไฟฟ้าเก่าต้องเปลี่ยนใหม่
in the UK, gas power stations range between 49% and 52%. Coal-fired plant fare less well with an efficiency of around 38%.
แต่ถ้าพูงถึงประสิทธิภาพโรงไฟฟ้าที่ดีสุด Combined heat and power (CHP) ดูวีดีโอ มีประสิทธิภาพถึง 80 % ซื่อรวมพลังงานไฟฟ้าและพลังงานความร้อน
แต่ถ้าไม่รวมพลังงานความร้อย เท่าไปจะได้ 60%
ประเทศไทยใช้​ NGV​ เกือบ​ 70% ครับ​

มลพิษจากรถยนต์
ข้อมูลการใช้รถยนต์ สร้าง CO2 เท่าใด?
Gasoline 250g CO2/kWh
ข้อมูลจากอีกแหล่ง Gasoline 180g CO2/kWh ตัวเลขนี้คือที่ดีรุ่นใหม่ๆ
Diesel Engine 117 CO2/kWh
แต่ข้อมูลเหล่านี้จะเป็นข้อมูลเทียบกับ kWh ของแหล่งพลังงาน
แต่ถ้าเราเทียบกับข้อมูลกับ Output ส่วนใหญ่จะต้องดูที่ประสิทธิภาพ
คำนวณตามด้านล่างจะได้ว่ารถยนต์สร้างมลพิษ 740 g/kwh
ดูไปดูมาพอๆกับ Oil Power plant 800g CO2/kWh ที่เกริ่นมาด้านบน
ยูโร​ 3 ยูโร​ 7​ ต่างกันที่มลพิษครับ​
รายละเอียดการคำนวณ
The approximate CO2 per litre of diesel fuel is 2.68kg, and for petrol it is approximately 2.31kg. LPG produces around 1.51kg per litre.
Diesel​ 2.62 kgs/l
Diesel​ 10kwh//l​
Diesel​ =740 g/kwh กรณีที่ประสิทธิภาพเครื่องยนต์ประมาณ 30-35%

ประสิทธิภาพเครื่องยนต์
ประสิทธิภาพเครื่องยนต์ทั่วไป มันไม่คงที่นะครับ 10-40% ขึ้นอยู่สภาวะและปัจจัยหลายอย่าง
ปัจจุบันเบนซิน​ 20-30% แล้ว.​ ดีเซล​ 30-35% แต่ดีเซลประสิทธิภาพสูงสุดราว
40-45% และสูงสุด 60% โดยถ้าใช้ระบบ Hybrid จะสามารถทำให้เครื่องยนต์ทำงานได้ประสิทธิภาพสูงได้ (ไม่ได้พิมพ์ในนี้ อธิบายในหัวข้ออื่น) และเทียบเท่า​ gas-fired power plant ครับ​
เมื่อ 10 ปีก่อน ถึง ปัจจุบัน เราพยายามทำเครื่องยนต์แบบ HCCI ที่ประสิทธิภาพสูงขึ้นจากปกติ 30% แต่ยังติดปัญหาการควบคุมและเสถียรภาพ
บทคำนวน ด้านประสิทธิภาพ (พลังงาน) และราคา
คำนวณเล่นๆ​ครับ​ ถ้าเราสามารถรีด​ประสิทธิภาพจากน้ำมันได้​ 45% ดีเซล​ 1 ลิตร​ เท่ากับ​ 10 kwh จะได้เท่ากับ​ 4.5 kwh​ เท่ากับค่าไฟฟ้า​ (เกิน 400​ หน่วย​ 4.42 บาท)​ คิดน้ำมันที่​ 20​ บาท/ลิตรสรุปจ่ายค่าน้ำมัน​ 20​ บาท​ ​… ปั้มได้กำไรถ้าจ่ายค่าไฟฟ้า 19.89​ บาท​ … โรงไฟฟ้าได้กำไร.เพราะใช้​ NGV​ ถูกกว่า​ 40%… แต่ค่าเสื่อมแบตมหาศาล​ ถ้าเป็นตอนนี้ 5-10 ปีได้รถ​ eco ครึ่งคัน​ หรือช่วยใครมีข้อมูล.. ให้ข้อมูลผมหน่อยปล.​ ราคาน้ำมันขึ้นอยู่กับ​ demand supply
เทคโนโลยี​เกิน 5-10 ปีที่ผ่านมา​ ประสิทธิภาพเครื่องยนต์รีดมาตั้งแต่มีระบบฉีดอิเล็กทรอนิกส์​ common rail GDI สมองกล​ turbo VNT…​ ประมาณ​ 10 ปีที่ผ่านมา

ข้อดีของรถยนต์ไฟฟ้า
รถไฟฟ้ามันดีกลับกรุงเทพฯหรือเมืองที่แออัดครับ
รถไฟฟ้าดีมากสำหรับ​กรุงเทพหรือเมืองที่แออัด​ แต่เครื่องยนต์คือหนึ่งในเครื่องจักรที่ซับซ้อนและมีการพัฒนา​มากที่สุดของโลก เครื่องยนต์เล็กๆก็มีประสิทธิภาพเท่ากับโรงไฟฟ้า
ซีพีเริ่มใช้รถบรรทุกไฟฟ้า ลงนามความร่วมมือกับ บริษัท ฮุนได โกลวิส จำกัด บริษัทในเครือของ ฮุนได มอเตอร์ กรุ๊ป (Hyundai Motor Group) ประเทศเกาหลีใต้

ราคาต้นทุนลดต่ำลงได้ ไหม
รถไฟฟ้าสามารถใช้ต้นทุนพลังงานต่ำลงเหลือแค่ 0.04-0.08 USD ต่อไมล์ โดยที่รถที่วิ่งได้ 33mpg USA (Gasoline prices 2.597 USD/gallon , 04-Jan-2021 ) 0.075 USD ต่อไมล์ และรถปัจจุบัน Toyota สามารถทำให้รถวิ่งได้ถึง 50mpg toyota collora 40mpg โดย Hyundai เปิดตัว Hyundai Ioniq วิ่งได้ 57 mpg in the city and 59 mpg on the highway แต่ออกข่าวว่าวิ่งได้ถึง 133 MPGe เพราะว่าเป็นช่วงที่ใช้ระบบ Hybrid แต่รถราคาก็แค่ 30,000 USD ถูกกว่า Tesla ที่ราคา 85,000 USD

ข้อจำกัดของแบตเตอรี่ ปัจจุบัน 2020
…แท่นชาร์ตตอนนี้ขายหัวละ​ 1.5​ ล้าน​ ใช้เวลาชาร์ต​มากกว่า 30​ นาที​
ในขณะที่น้ำมันเติม​ 2 นาที​ วิ่งได้มากกว่า​แบตประมาณ​ 2 เท่า
ปั้มมีหัวจ่าย​ 10 หัวเท่ากับชาร์ต​ 300​ หัวจ่าย​ (ปั้มใหญ่ๆ​ ลงทุน​ 450​ ล้านบาท)​ จินตนาการช่วงเร่งด่วน​ รถต้องกระจุกตัวที่ปั้มเกือบ​ 30​ เท่า
Peak ที่มาจากรถกลับบ้านช่วงสงกรานต์​ ช่วงปีใหม่​ ช่วงเทศกาล​ พร้อมกันทั่วประเทศ… ระบบจ่ายไฟ​ และสำรองไฟเยอะขนาดไหน​ ถ้าไฟดับ​ไฟล่มจอดนอนกลางถนน?​ ผมว่ามันต้องบาลานซ์กันให้เหมาะสม​ วางแผน​ ความมั่นคงทางพลังงานให้ดี โดยเฉพาะประเทศไทย

รถ​ EV​ กับสถานียังไม่ได้แพร่หลาย​ ราคายังแพง​ครับ​ สรุปการไฟฟ้าวางแผนผิดไหม
จริงๆคือการไฟฟ้าพยากรณ์การใช้ไฟฟ้าเร็วไป​ เผื่อให้ใช้​ EV แน่นอนไฟฟ้าอาจผลิตทันได้​ แต่สถานีชาร์ต​ รถยนต์ไฟฟ้า​ แบต​เตอรี่ รวมๆ​ แพงกว่าน้ำมัน​ ดูรถไฟฟ้าที่​ไม่กี่ปีราคาตกไม่เหมือนรถน้ำมันใช้ได้​ 20​ ปี

ถ้าอยากดูพูดคุยเรื่อง EV emission
Are Electric Cars REALLY Better for the Environment?
สรุปด่วนไปหน่อย ตอนหลังสรุปไม่ดีข้อมูลผิด
โดยอ้างอิงการใช้โรงงานไฟฟ้าใน US จะได้ว่า EV สะอาดกว่า
คำนวณได้จากเวป
Climobil App – CONNECTING project

Are Teslas Actually Better For The Environment?
คำนวนให้เห็นเชิงการใช้พลังงาน MPG mile/Gallon
วิเคราะห์รถเบนซิน / เบนซิน Hybrid / รถทั่วไป ใน US จะได้ว่ารถยนต์ไฟฟ้าดีกว่ารถทั่วไป โดยอ้างอิงการใช้โรงงานไฟฟ้าใน US

การผลิตแบตเตอรี่ สร้างมลพิษมากจริงไหม
ข้อมูลจากการผลิตแบตเตอรี่ (Kawamoto et.al., Mazda Motor, 2019) ยังสร้าง CO2 125-250 [kg-CO2eq/kWh] สมมุติคิดค่าต่ำๆ 150 kg/kWh อย่างเทสล่าใช้แบต 1 ชุด 100 kwh แค่ตอนเวลาผลิตแบตเกิด CO2 เท่ากับมลพิษที่เผาจากเครื่องยนต์ในรถ 250 ลิตร แต่ก็ไม่ได้มากเท่าไหรถ้าเทียบกับมลพิษจากเชื้อเพลิง

โรงงานไฟฟ้าหลังจากรถไฟฟ้าเกิด
เนื่องจากปัจจุบันเรายังใช้พลังงานจาก fossil fuel มากที่สุดในโลก มากกว่า 84% จาก 492EJ / 583 EJ เนื่องจากทรัพยากรที่จำกัด ในขณะที่ถ่านหินราคาถูกกว่า

บทสรุป
…CEO Toyota ออกมาพูดมลพิษจากรถไฟฟ้า แต่ยังหลายคนเชื่อเพราะเรามีข้อมูลที่หลายๆคนเสนอแล้วว่า EV สะอาด ปลอดภัย ซึ่งมีส่วนจริง แต่โรงไฟฟ้าเทคโนโลยีเก่ากว่า 40% ของโลกยังเป็นถ่านหิน (EGAT) ถ้าใช้โรงไฟฟ้าถ่านหินการปล่อยมลพิษจะมากกว่ารถยนต์สมัยใหม่ (โดยเฉพาะ Hybrid หรือมาตราฐาน Euro 6 ขึ้นไป)
… รถน้ำมันเฉลยเทคโนโลยีสูงสุดขยับมาใช้งานเร็วขึ้นสู้กับรถยนต์ไฟฟ้า จากมาตราฐานรถยนต์เดิมไม่ค่อยประหยัดพลังงาน จากทั่วไป 10-20 mpg ขยับมาตราฐานมาที่ 30-60 mpg (0.041-0.083 USD ต่อไมล์) ทำให้ค่าใช้จ่ายเชื้อเพลิงต่ำมาก อาจจะต่ำกว่า EV บางรุ่นได้ (EV 0.04-0.08 USD ต่อไมล์) ไม่รวมกับราคารถที่ถูกกว่าเป็นเท่าตัว แต่ EV จะแพงกว่าถ้ารวมค่าเสื่อมแบตอีกอยู่ที่ราว 0.042 USD/mile (คิดกรณีที่ Tesla สามารถลดค่าแบตได้เหลือ 100USD/kwh) ไม่รวมราคารถ EV ที่สูงกว่ารถเก๋งธรรมดาราวเท่าตัว
… EV ไม่ได้แย่อย่างที่ CEO Toyota ออกมาพูด (คือดีกว่าเครื่องยนต์ปกติ) แต่ก็ไม่ได้ดีกว่าหลายเท่าถ้าเทียบกับเครื่องยนต์สมัยใหม่ แต่ต้องดูเรื่องข้อจำกัดแบตหรือในระยะยาวด้วย เนื่องจากปัจจุบันถือว่ายังมีสัดส่วนรถไฟฟ้าน้อยมากๆ อาจจะแค่น้อยกว่า 1% …EV ควรนำมาใช้ในกรุงเทพ หรือเมืองใหญ่เนื่องจากเป็นแหล่งสะสมมลพิษที่ไม่สามารถระบายออกได้ เนื่องจากแออัด หนาแน่นเกินไป
… EV​ ประสิทธิภาพรถไฟฟ้าเกิน​ 80% แต่ยังไม่ได้รวมการกำเนิดไฟฟ้า​ส่วนใหญ่ การได้มาของพลังงานไฟฟ้า การสำรองไฟฟ้า ประสิทธิภาพการประจุไฟฟ้า (และประสิทธิภาพของโรงไฟฟ้าสูงสุดราว 60%) การสำรองพลังงานของประเทศไทย เดิมอยู่ที่ขั้นต่ำ 10% เนื่องจากมีโหลดคงที่ที่คำนวนการใช้งานได้ง่าย แต่ปัจจุบันมีการเพิ่มการสำรองรองรับการผันผวนของการใช้ไฟฟ้า ซึ่งส่วนนึงอาจจะมาจากการใช้รถไฟฟ้า เพิ่มเป็นเกือบ 40% และหลายประเทศมีการสำรองไฟฟ้ามากกว่านี้ ยังสงสัยว่าจะมีการเพิ่มค่าไฟฟ้าไหมถ้าแห่กันมาใช้รถ EV หรือมีการใช้ถ่านหินเพิ่มขึ้นเพื่อควบคุมต้นทุนในการผลิตไฟฟ้า
… คนไทยกำลังมุ่งไปสนใจยานยนต์ไฟฟ้ามาก แต่รถยนต์ก็เป็นฐานการผลิตให้คนอื่น รอแต่จะให้ Tesla มาลงทุนที่ไทย เราก็ไม่ได้ทำแบตเตอรี่ รอว่าเมื่อไหรต่างชาติจะเอาเงินมาให้ เมื่อไหรหุ้นจะขึ้น แต่ไม่รู้หรือว่าเขาไปเวียดนาม ไปอินโด หรืออินเดียหมดแล้ว เพราะประชากรหนุ่มกว่า แข็งแรงกว่า …ความจริงจีนไม่ได้สนใจยานยนต์ไฟฟ้ามากนัก (เห็นล่าสุดประกาศลดการสนับสนุน 10%) เขารู้ว่าแต่เป็นเครื่องจักรอันนึง ปล่อยให้อเมริกาทำไปให้ เด๋วจีนก็ Copy ได้ หรือถ้าขายแพงนักก็ซื้อรถยนต์เดิมถูกๆ ได้ จีนเขาสนใจ AI และระบบอัจฉริยะสมัยใหม่ ควันตั้ม หรือหุ่นยนต์สมัยใหม่ ซึ่งมันเป็นเรื่องที่ Copy ได้ยากกว่า จีนน่าจะสนใจ 5G และระบบรถอัตโนมัติที่เชื่อมต่อผ่านเครือข่ายมากกว่าา แล้วไทยละ?
… อันดับแรก ประเทศไทยควรพัฒนาศักยภาพบุคคลกร การใช้แรงงานในรูปแบบใหม่ การใช้อุตสาหกรรมใหม่ การใช้แรงงานน้อยเพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูง การใช้หุ่นยนต์ในการผลิตและอำนวยความสะดวก
… หรือประเทศไทยจะทำรถยนต์ไฟฟ้าเอง ก็ต้องตั้งเป้าให้ชัดเจน ทำชิ้นส่วนไหน ทำโรงงานประกอบรถเอง รัฐบาลสนับสนุนได้ไหม ใช้เงินเท่าไหร ลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเท่าไหร เมื่อไหร ให้ผลตอบแทนอย่างไร ยอดขาย ยอดส่งออก มีหน่วยงานไหนรับผิดชอบและวางแผน

#ถ้าข้อมูลผิดตรงไหนช่วยแนะนำด้วยครับ